Document Type : Original Article

Author

• sayed enayatula kazemi

Educational Jurisprudence Department of Al-Mustafa International University of Qom

Abstract

تقلب در امتحان، علاوه بر آسیب های اخلاقی و اجتماعی، نظام آموزشی را با چالش مواجه می‌سازد؛ چرا که موجب تضعیف اعتماد عمومی به نظام آموزشی،کاهش کیفیت آموزش، سلب فرصت‌های برابر آموزشی و ممانعت از تحقق عدالت آموزشی در جامعه می‌شود؛ از این رو یکی از اهداف مهم مراکز آموزشی، مقابله با جعل و تقلب است. یکی از راهکارهای مهم در این راستا، تبیین پیامدهای منفی و تعیین حکم شرعی تقلب است تا با ارائه بینش صحیح به متربیان و تقویت باورهای آنان، زمینه آن از بین برود.سؤال اصلی مقاله حاضر این است که بر تقلب و جعل مدرک تحصیلی چه احکامی تکلیفی و وضعی مترتب است؟ نوشتار حاضر تلاش دارد با روش توصیفی و تحلیلی از خلال بررسی ادله قرآنی و روایی حکم تقلب در امتحان و جعل مدرک تحصیلی را استنباط نماید. از مهم ترین نتایج پژوهش حاضر می‌توان به «شمول عنوان تقلب تحت عناوین فقهی «کذب، غش و تضییع حق الناس» و ترتب حرمت بر آن؛ حرمت جعل مدرک تحصیلی مستند به قاعده حرمت اخلال به نظام؛ عدم جواز دریافت حقوق و مزایا با مدرک جعلی هرگاه مدرک، شرط عقد استخدام باشد» اشاره نمود. هرچند تقلب و جعل مدرک تحصیلی از دیدگاه اخلاقی، جامعه شناختی و روانشناسی تا حدودی مورد بررسی قرار گرفته است اما بررسی فقهی آن به شکل استدلالی کمتر مورد توجه بوده و در این رابطه محتوای قابل اعتنایی تولید نشده است از این رو ورود به این مسئله با رویکرد فقهی و تربیتی از نوآوری های مقاله پیش رو به شمار می رود.

Keywords

• تدلیس
• غشّ
• حرمت اخلال به نظام
• استخدام
• حقوق و مزایا
• حق الناس

Main Subjects

• احکام شرعی آموزش