نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

• حسین امیری

دانشجوی دکتری ، مجتمع عالی علوم انسانی اسلامی، جامعه المصطفی ص

چکیده

زمینه: برخی ترجیح می‌دهند هنگام ترک یک رذیله یا رفتار حرام به جای ترک یک‌باره از ترک تدریجی استفاده کنند. حال مساله این است که از لحاظ فقهی در چه صورت می‌توان ترک تدریجی را جایگزین ترک دفعی کرد.
هدف از پژوهش حاضر بررسی فقهی جواز ترک تدریجی رذایل اخلاقی است. با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و مراجعه به قواعد لاحرج، لاضرر، اضطرار و مساله مقدمه واجب تلاش شده است جواز این موضوع بررسی شود. با توجه به یافته‌ها و نتایج به نظر می‌رسد در موارد بسیار نادری می‌توان قایل به جواز ترک تدریجی شد. این موارد در صورتی است که 1- ترک دفعی وضعیت غیر قابل تحمل ایجاد کند، 2- جواز کاهش تدریجی حرام با ملاک مهم‌تر تزاحم پیدا نکند، 3- برای رهایی از این وضعیت راهی جز ارتکاب مقداری حرام نباشد و 4- ترک تدریجی باعث خسارت به دیگران نشود. در ضمن اگر در مواردی قرار شد مشاوران اخلاقی یا روان‌شناسی توصیه به ترک تدریجی رذیله کنند بهتر است به جای توصیه بر «کاهش تدریجی رذیله» بر «افزایش میزان ترک» تاکید کنند؛ توصیه به ترک رفتار ناپسند با روح آموزه‌های دینی سازگارتر است تا توصیه به انجام آن.  

کلیدواژه‌ها

• تربیت اخلاقی
• فقه تربیتی
• ترک تدریجی
• رذایل اخلاقی
• قاعده لاضرر و قاعده اضطرار

موضوعات

• فقه و اصول

عنوان مقاله [English]

A jurisprudential study of the permissibility of replacing gradual abandonment of moral vices with immediate abandonment

نویسنده [English]

• hossein amiri

PhD student, Higher Institute of Islamic Humanities, Al-Mustafa University,

چکیده [English]

Some people prefer to quit a vice or a forbidden behavior gradually instead of quitting all at once. The question now is how, from a jurisprudential perspective, gradual abandonment can be substituted for repulsive abandonment. The purpose of the present study is to examine the jurisprudential permissibility of gradual abandonment of moral vices. Using a descriptive-analytical method and referring to the rules of laharj, laharr and attar, an attempt has been made to examine the permissibility of this issue. According to the findings and results, it seems that gradual abandonment can be considered permissible in very rare cases. These cases are if 1- repulsive abandonment creates an unbearable situation, 2- the permissibility of gradually reducing the forbidden does not conflict with a more important criterion, 3- there is no way to get rid of this situation except by committing some forbidden act, and 4- gradual abandonment does not cause harm to others. In addition, if in some cases, moral or psychological counselors are to recommend gradual abandonment of vice, it would be better to emphasize "increasing the rate of abandonment" instead of recommending "gradual reduction of vice"; advising to abandon undesirable behavior is more consistent wth the spirit of religious teachings than advising to do it.

کلیدواژه‌ها [English]

• Moral education
• educational jurisprudence
• abandonment
• moral vices
• the rule of non-harm and the rule of necessity