نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• محمد هادی قراباغی ¹
• مجید طرقی ²

¹ دانشگاه المصطفی - گروه فقه تربیت

² گروه فقه تربیت، مجتمع فقه، دانشگاه المصطفی، قم، ایران

چکیده

نظام‌های موجود در اسلام، از جمله نظام تربیتی آن، دارای انسجام درونی است. به اقتضای حکمت شارعی که خود خالق است، امکان ندارد توصیه‌ها، اصول و روش‌های موجود در نظام تربیتی اسلام، با اهداف، مبانی انسان‌شناسی و هستی‌شناسی تناسب نداشته باشد. از آن‌جا که به اعتقاد بسیاری از فقیهان، احکام دارای مصالح واقعی هستند و از آن‌جا که صلاح و فساد در هر توصیه‌ای به گونۀ جدی، به نوع ساختار وجود انسان وابسته است؛ این پرسش مطرح می‌شود که مبانی انسان‌شناسی قرآنی در احکام، اصول و روش‌های تربیتی چه تأثیری می‌گذارند؟ به عبارت دیگر، چه دلالت‌هایی نسبت به آن‌ها دارند؟ پژوهش حاضر، از میان ابعاد پرسش یاد شده، به دلالت‌های انسان‌شناسی تربیتی قرآنی بر اصول تربیت، در ساحت اعتقادی پرداخته است. هدف از این پژوهش، دو چیز است: الف. برداشتن گام کوچکی در راستای رسیدن به تصویری منسجم از نظام تربیتی اسلام؛ ب. تامل در مسیر و زاویه‌ای مهم، ولی مغفول در روش‌های استنباط احکام تربیتی، یعنی مسیر دلالت‌یابی از مبانی انسان‌شناسی در احکام و به گونۀ ویژه در اصول تربیت اعتقادی. روش این پژوهش، دلالت‌یابی، برداشت و استظهار عرفی از مبانی قرآنی انسان‌شناسی در خصوص اصول تربیت اعتقادی است. حاصل پژوهش معرفی دوازده اصل در تربیت اعتقادی است؛ شامل چهار اصل سلبی و هشت اصل ایجابی.

کلیدواژه‌ها

• تربیت اعتقادی
• انسان شناسی قرآنی
• اصول تربیت
• دلالت مبانی
• مبنای انسان شناسی

موضوعات

• فقه تربیتی

عنوان مقاله [English]

Qur’anic Educational Anthropological Implications for the Principles of Faith education

نویسندگان [English]

• mohammad hadi gharabaghi ¹
• majid toroghi ²

¹ almostafa

² Department of Jurisprudence and Education, Jurisprudence Complex, Al-Mustafa University, Qom, Iran

چکیده [English]

The existing systems in Islam, including its educational system, have internal coherence. In accordance with the divine wisdom that constitutes Sharia itself, it is inconceivable that the recommendations, principles, and methods found in the Islamic educational system could be incongruent with its objectives, anthropological foundations, and ontological premises. Given that many jurists believe legal rulings possess genuine interests, and that the propriety or impropriety inherent in any recommendation is fundamentally tied to the structure of human existence, the following question arises: what impact do the Qur’anic foundations of anthropology have on the rulings, principles, and educational methods? In other words, what implications do they entail? Among the dimensions of the mentioned question, the present research has addressed the implications of Quranic educational anthropology on the principles of education in the field of belief. The purpose of this research is two things: 1- to take a small step towards achieving a coherent image of the Islamic educational system and 2- to reflect on the path and an important but neglected angle in the methods of inferring educational rulings, that is, the path of denoting the foundations of anthropology in the rulings and specifically in the principles of Faith Formation education. The method of this research is to identify the implications and to interpret and manifest the traditional Quranic foundations of anthropology regarding the principles of  religious education. The result of the research is the introduction of twelve principles in religious education; including four negative principles and eight positive principles.

کلیدواژه‌ها [English]

• Faith education
• Quranic anthropology
• principles of education
• Foundational Implications
• Anthropological Foundations