نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه موحدی پارسا ¹
• سیده زهرا عظیمی ²

¹ گروه آموزشی علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان- صندوق پستی 889-14665 تهران- ایران

² دانشجوی دکتری فقه تربیتی جامعه المصطفی العالمیه واحد خواهران بنت الهدی - قم- ایران

چکیده

تأثیر قواعد فقهی بر نظام تربیت، یکی از موضوعات مورد توجه در پژوهش‌های تربیتی معاصر است. در میان این قواعد، قاعده «لاضرر»، نقش مهمی در تنظیم و جهت دهی به اصول و روشهای تربیت به عنوان دو عنصر کلیدی نظام تربیت دارد. این پژوهش، با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی تأثیر قاعده فقهی «لاضرر» در اصول و روش‌های تربیت، پرداخته است. یافته های پژوهش، بیانگر آن است که قاعده «لاضرر»، اصول تربیتی عدالت آموزشی، تعقل، عزتمندی، تدریج، توجه به تفاوت های فردی، مسامحت را، به عنوان تکلیف شرعی، الزام‌ آور می‌ سازد. بر اساس این قاعده، توجه به فضای فیزیکی مدارس و دانشگاه‌ها و دقت در انتخاب مربیان، توجه به زمان و ساعات تحصیل، فراهم نمودن زمینه برای پرسش‌های نقادانه به منظور رشد عقلانی متربی، رعایت عزتمندی و کرامت شخصیت متربی، تناسب فرایند تعلیم و تربیت با مراحل مختلف رشد متربی، شناسایی ظرفیت و توان هر یک از متربیان، به منظور تکلیف دادن در حد وسع، توسط مربیان و متولیان تربیت، واجب است. بر اساس قاعده «لاضرر»، در روشهای اصلاحی تربیت، تنبیه زبانی، و بدنی متربی، قبل از استفاده از روشهای عاطفی، ارشادی و اقناعی، جایز نیست و در صورت نیاز، در تنبیه زبانی، تمرکز بر خطای او و عدم تحقیر شخصیت او، واجب است و در تنبیه بدنی، رعایت حدود شرعی آن، واجب است.

کلیدواژه‌ها

• قاعده لاضرر
• اصول تربیت
• روش‌های تربیت
• فقه تربیتی
• نظام تربیت اسلامی

موضوعات

• احکام شرعی تربیت

عنوان مقاله [English]

The impact of the "do no harm" rule on the principles and methods of education

نویسندگان [English]

• fatemeh movahedi parsa ¹
• Sayedeh Zahra Azimi ²

¹ Department of social Sciences Educational, Farhangian University, PO Box14665-889, Tehran, Iran

² Student doktorature në Jurisprudencë Arsimore, Komuniteti Al-Mustafa Al-Alamiyah, Dega e Motrave Bint Al-Huda - Qom - Iran

چکیده [English]

The impact of jurisprudential rules on the education system is one of the topics of interest in contemporary educational research. Among these rules, the rule of "no harm" plays an important role in regulating and directing the principles and methods of education as two key elements of the education system. using a descriptive-analytical method, has examined the impact of the jurisprudential rule of "no harm" on the principles and methods of education. The findings of the research indicate that the rule of "no harm" makes the educational principles of educational justice, reason, dignity, gradualness, attention to individual differences, and tolerance mandatory as religious obligations. Based on this rule, it is obligatory to pay attention to the physical space of schools and universities and be careful in choosing instructors, to pay attention to the time and hours of study, to provide a basis for critical questions in order to develop the intellectual capacity of the trainee, to observe the dignity and honor of the trainee's personality, to adapt the educational process to the different stages of the trainee's development, to identify the capacity and ability of each trainee, in order to assign tasks to the extent possible, by instructors and guardians of training. Based on the rule of "no harm", in corrective methods of training, verbal and physical punishment of the trainee is not permissible before using emotional, guiding and persuasive methods, and if necessary, in verbal punishment, it is obligatory to focus on his mistake and not humiliate his personality,

کلیدواژه‌ها [English]

• The rule of non-harm
• principles of education
• education methods
• educational jurisprudence
• Islamic education system