نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• فاطمه ریاحی ¹
• محمدصادق جمشیدی راد ²
• مریم لاریجانی ³

¹ دانشگاه پیام نور تهران

² دانشیار،گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران ،ایران

³ دانشیار،گروه آموزشی محیط زیست، دانشگاه پیام نور،تهران،ایران

چکیده

در دنیای امروز، حفظ محیط زیست، به گونۀ عام و سلامت هوا، به گونۀ خاص، به مثابۀ حق همگانی، برای توسعه پایدار جوامع- به ویژه در کلان‌شهرها- از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به همین دلیل، در بسیاری از کشورها، سیاست‌گذاران و پژوهش‌گران در جست‌وجوی راهکارهایی موثر برای کاهش آلودگی هوا هستند. استفاده از ابزارهای فرهنگی و آموزشی برای ترویج فرهنگ حفاظت از هوای پاک، می‌تواند یکی از راهکارهای موثر (در کنار دیگر راه‌حل‌ها) در برون‌رفت از بحرانِ زیست محیطی باشد که از طریق آموزش، نگاه انسان‌ها نسبت به محیط زیست و عناصر حیاتی آن (مانند هوای پاک) تغییر پیدا کند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی مبانی فقهی حفاظت از حق بر هوای پاک و یافتن ساز و کارهای آموزشی، برای نهادینه کردن دستاوردهای آن، با روش توصیفی – استنباطی، مجموعه ادلۀ فقهی را در این زمینه مورد بررسی قرار داده و به این نکته اذعان دارد که فقه تربیتی می‌تواند چارچوب آموزشی- تربیتی سامان یافته‌ای را برای نهادینه‌سازی فرهنگ حفاظت از هوای پاک فراهم آورد. نتایج فقهی پژوهش حاضر را می‌توان این گونه دسته‌بندی کرد:
- الف) حکم ایجابی: به معنای وجوب محافظت از محیط زیست و هوای پاک؛
- ب) حکم سلبی: حرمت تخریب و آلوده کردن محیط زیست و هوای پاک؛
- ج) حکم وضعی: در صورت تخریب و آلوده کردن محیط زیست و هوای پاک، شخص ملزم به ضمان و پرداخت خسارت وارده است.

کلیدواژه‌ها

• آموزش
• محیط زیست
• هوای پاک
• حق
• فقه
• فقه تربیتی

موضوعات

• فقه تربیتی

عنوان مقاله [English]

Teaching about protecting the right to clean air from the perspective of educational jurisprudence

نویسندگان [English]

• Fatemeh Riyahi ¹
• Mohammadsadegh Jamshidirad ²
• Maryam Larijani ³

¹ Phd student ، Departement of jurisprudence and fundamentals of islamic law ، Payame Noor University, Tehran, Iran

² Associate Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Payame Noor University, Tehran, Iran

³ Associate Professor, Department of Environmental Education, Payame Noor University, Tehran,Iran

چکیده [English]

In today's world, protecting the environment (in general) and air quality (in particular) as a universal right is of particular importance for the sustainable development of societies, especially in metropolitan areas. For this reason, in many countries, policymakers and researchers are looking for effective solutions to reduce air pollution. Using cultural and educational tools to promote a culture of clean air protection can be one of the effective solutions (along with other solutions) to overcome the environmental crisis, which can change people's views on the environment and its vital elements (such as clean air) through education. The present study, with the aim of analyzing the jurisprudential foundations of protecting the right to clean air and finding educational mechanisms to institutionalize its achievements, has examined the set of jurisprudential evidence in this field using a descriptive-inferential method and acknowledges that educational jurisprudence can provide a systematic educational-training framework for institutionalizing the culture of protecting clean air. The jurisprudential results of the present study can be categorized as follows:
a) Affirmative ruling: meaning the obligation to protect the environment and clean air;
b) Negative ruling: the prohibition of destroying and polluting the environment and clean air;
c) Conditional ruling: in the event of destroying and polluting the environment and clean air, the person is required to guarantee and pay for the damage caused.

کلیدواژه‌ها [English]

• Education
• Environment
• Clean Air
• Right
• Jurisprudence
• Educational Jurisprudence